Patent Tescil Belgesi

1) Tanım

Patent, teknik bir buluşun yeni, buluş basamağına sahip ve sanayiye uygulanabilir olduğunu tescilleyen sınai mülkiyet belgesidir.
Patent, buluş sahibine belirli bir süre boyunca (genelde 20 yıl) o buluş üzerinde münhasır hak tanır.
Bu hak, buluşun izinsiz üretilmesini, satılmasını, kullanılmasını veya ithal edilmesini engelleme yetkisini kapsar.

2) Patentin Temel Şartları

Bir buluşun patent alabilmesi için üç ana kriteri sağlaması gerekir:

3) Patent ile Faydalı Model Arasındaki Fark

4) Patent Çeşitleri

• İncelemeli Patent

  • Araştırma ve ayrıntılı inceleme yapılır, 20 yıl koruma sağlar.

• İncelemesiz Patent (Türkiye’de 2017 sonrası kaldırıldı)

  • Sadece araştırma raporuna dayalı, daha kısa süreliydi.

• Uluslararası Patent Başvurusu (PCT)

  • Tek başvuruyla birçok ülkede patent hakkı talep etme olanağı sunar.

• Avrupa Patenti (EPC)

  • Avrupa Patent Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde geçerlidir.

5) Patent Konusu Olabilecekler

• Yeni makineler, cihazlar, sistemler

• Üretim yöntemleri

• Kimyasal bileşimler

• Elektronik devreler

• Yazılım tabanlı teknik çözümler (yalnızca teknik katkı varsa)

6) Patent Konusu Olamayacaklar

• Keşifler, bilimsel teoriler, matematiksel yöntemler

• Zihinsel faaliyet yöntemleri, iş yapma yöntemleri

• Estetik tasarımlar (bunlar “endüstriyel tasarım tescili” konusudur)

• Bilgisayar programları (yalnızca algoritma şeklinde)

• Kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı buluşlar

7) Patent Alma Süreci (Türkiye Örneği – TÜRKPATENT)

1. Başvuru Hazırlığı

   • Açıklama, istemler, özet, teknik çizimler hazırlanır.

2. Başvuru

   • E-Devlet üzerinden veya vekil aracılığıyla yapılır.

3. Şekli İnceleme

   • Evrak ve format kontrolü.

4. Araştırma Raporu

   • Yenilik durumu tespit edilir.

5. İnceleme Talebi

   • Buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik değerlendirilir.

6. Belge Verilmesi

   • Uygun bulunursa patent tescil edilir.

7. Yıllık Ücretler

   • Koruma süresince her yıl ödenmelidir.

⏳ Süre: 2–5 yıl (ulusal), 3–7 yıl (uluslararası başvurular)
???? Maliyet: Başvuru kapsamına, vekil kullanımına ve uluslararası yayılmaya göre değişir.

8) Patent Sahibinin Hakları

• Buluşu tek başına kullanma hakkı

• İzin vererek lisans veya devir yapabilme

• İhlal durumunda dava açma ve tazminat talep etme

• İthalat ve satışın önlenmesini sağlama

9) Patent Sahibinin Yükümlülükleri

• Yıllık ücretleri zamanında ödemek

• Buluşun gerçek sahibinin doğru beyan edilmesi

• Lisans/devir işlemlerini resmî olarak bildirmek

10) Patent Stratejileri

• Pazar koruması: Rakiplerin pazara girişini engellemek

• Lisans geliri: Teknolojiyi lisanslayarak gelir elde etmek

• Yatırım çekme: Patent, yatırımcı gözünde önemli bir güvence

• Portföy yönetimi: Birden fazla patent ile teknolojiyi çevrelemek